Αγοράζεις online; Δες τι πρέπει να προσέχεις!

Τηρείς πιστά – και καλά κάνεις – το «Μένουμε Σπίτι» στο πλαίσιο των περιοριστικών μέτρων που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση της επιδημίας του covid-19;

 

Νιώθεις «αποκλεισμένος» και θέλεις να… ξεσκάσεις κάνοντας αγορές μέσω internet;

Σου έχουμε τον απόλυτο οδηγό για να κινηθείς με ασφάλεια και ευκολία και ταυτόχρονα να αποφύγεις τις παγίδες.

 

 

1. Χρησιμοποίησε γνωστούς ιστότοπους 🔝

 

Εδώ τα πράγματα είναι διαφορετικά από το mall, το κέντρο της πόλης ή τη γειτονιά σου όπου έχεις πραγματική εικόνα του καταστήματος και των προϊόντων. Στο internet όλα τα καταστήματα μπορούν να φαίνονται το ίδιο αξιόπιστα και ποιοτικά αλλά να μην είναι.

 

Ένας τρόπος να κρίνεις την αξιοπιστία του πωλητή είναι μέσω των σχολίων άλλων καταναλωτών, μία πρακτική που είναι ευρέως διαδεδομένη. Αν δεν υπάρχουν σχόλια τότε τσέκαρε πρώτα αν το κατάστημα έχει λογικές τιμές, αν τα προϊόντα του φαίνονται.

 

Προσοχή σε ορθογραφικά λάθη ή σε ιστότοπους που χρησιμοποιούν διαφορετικό domain από τα συνηθισμένα (για παράδειγμα, το .net αντί για το .com ή .gr κλπ.). Αυτό είναι από τα παλαιότερα κόλπα online απάτης.

 

 

2. Ψάξε για την «κλειδαριά» 🔒

 

Ποτέ μην αγοράζεις τίποτα online χρησιμοποιώντας την τραπεζική σου κάρτα από έναν ιστότοπο όπου δεν έχει εγκατασταθεί κρυπτογράφηση SSL (secure sockets layer) – τουλάχιστον.
Θα καταλάβεις αν ο ιστότοπος έχει πιστοποιητικό SSL εγκατεστημένο επειδή η διεύθυνση URL για τον ιστότοπο θα ξεκινά με HTTPS – αντί για HTTP.

 

Ακόμη, ψάξε για το εικονίδιο με κλειδωμένο λουκέτο (?), συνήθως στα αριστερά της διεύθυνσης URL στη γραμμή διευθύνσεων ή στη γραμμή κατάστασης κάτω από το παράθυρο -εξαρτάται από τον browser που χρησιμοποιείς.

Το HTTPS είναι αρκετά συνηθισμένο ακόμα και σε μη εμπορικούς ιστότοπους και με αυτόν τον τρόπο το Google Chrome επισημαίνει οποιαδήποτε σελίδα χωρίς το πρόσθετο S ως «μη ασφαλή”.

 

 

3. Μην κάνεις oversharing πληροφοριών 🤫

 

Κανένας online έμπορος δε θα σου ζητήσει π.χ. τον αριθμό PIN της κάρτας σου για να ολοκληρώσει τη διαδικασία πληρωμής.

Αν τα στοιχεία σου αυτά διαρρεύσουν μπορεί να βρεθείς προ δυσάρεστων εκπλήξεων.

Μπορείς ακόμη να επιλέξεις να χρησιμοποιήσεις, όπου παρέχεται η δυνατότητα, μια προπληρωμένη κάρτα, η οποία είναι από τους ασφαλέστερους τρόπους για να πραγματοποιείς online αγορές.

 

 

4. Να ελέγχεις συχνά τις κινήσεις του λογαριασμού σου 🧾

 

Μην περιμένεις να έρθει το statement της τράπεζας στο τέλος του μήνα.

Τσέκαρε συχνά το web ή mobile banking σου και εξέτασε τις χρεώσεις σου.

Αναζήτησε τυχόν δόλιες χρεώσεις και εάν δεις κάτι περίεργο επικοινώνησε άμεσα με την τράπεζα ή τον εκδότη της κάρτας σου.

 

 

5. Ενίσχυσε την άμυνα του υπολογιστή σου 💪

 

Οι απατεώνες συχνά δεν κάθονται να περιμένουν πότε θα τους δώσεις τα δεδομένα σου.

 

Βεβαιώσου ότι ο υπολογιστής σου είναι κατάλληλα προστατευμένος από κακόβουλο λογισμικό (malware) με τακτικές ενημερώσεις του προγράμματος antivirus.

Να θυμάσαι, δεν αρκεί να το εγκαταστήσεις. Τα εργαλεία κατά του κακόβουλου λογισμικού πρέπει να είναι πάντα ενημερωμένα. Σε διαφορετική περίπτωση, μπορούν να επιτρέπουν έδαφος σε κάθε νέα απειλή.

 

 

 

6. Προσοχή στα δημόσια ή ελεύθερα Wi-Fi hotspots  ⚠️

 

Αν πρέπει οπωσδήποτε να κάνεις αγορά μέσα από ένα public Wi-Fi hotspot βεβαιώσου τουλάχιστον ότι είναι ένα γνωστό ιδιωτικό σημείο πρόσβασης π.χ. κάποιου καταστήματος κλπ.

Μπορείς ακόμα να έχεις εγκαταστήσει και να χρησιμοποιείς μια υπηρεσία VPN (Virtual Private Network).

 

 

7. Απόφυγε τις αγορές από ξένο υπολογιστή ή σε ανοιχτούς δημόσιους χώρους 🚫

 

Απόφυγε να περνάς στοιχεία των καρτών σου σε sites ενώ βρίσκεσαι σε δημόσια θέα. Εκτός από την online υποκλοπή υπάρχει πάντα και η παραδοσιακή offline υποκλοπή στοιχείων.

Χρησιμοποίησε όσο μπορείς ιστότοπους όπου έχεις ήδη αποθηκεύσει τα στοιχεία πληρωμής σου στο παρελθόν για να αποφύγεις τυχόν αδιάκριτα μάτια.

 

 

8. Δημιούργησε ισχυρούς κωδικούς πρόσβασης 🔑

 

Όσο και εάν μπορεί να σε εκνευρίζει να πληκτρολογείς ή να θυμάσαι περίπλοκους κωδικούς, σκέψου πρώτα την ασφάλειά σου.

Ποτέ μη χρησιμοποιείς εύκολους κωδικούς όπως τα γενέθλιά σου ή 123456 και προσπάθησε επίσης να τους αλλάζεις συχνά.

 

Ακόμη, απόφυγε να χρησιμοποιείς το ίδιο password σε όσους ιστοτόπους επισκέπτεσαι.

1 στους 10 Έλληνες δεν αλλάζει ποτέ τον κωδικό πρόσβασής του (password), όπως έδειξε έρευνα της Google.

Αλλά ακόμα και ο τέλειος κωδικός σου δεν είναι τέλειος. Η πιο έξυπνη κίνηση: Χρησιμοποίησε έναν διαχειριστή κωδικών πρόσβασης (password manager) για να δημιουργείς τα passwords σου.

 

 

9. Σκέψου “Mobile” 📱

 

Εάν η υπηρεσία από όπου θέλεις να αγοράσεις online έχει δικό της app, δεν έχεις λόγω να μην το προτιμήσεις. Έτσι, γλυτώνεις την επίσκεψη και στο κατάστημα και στο website.

 

 

10. Έλεγξε την τιμή του προϊόντος  💶

 

Η έρευνα αγοράς είναι πάντοτε χρήσιμη είτε πας σε ένα εμπορικό κέντρο είτε κάνεις τα ψώνια σου μέσω internet. Το διαδίκτυο μπορεί να σε διευκολύνει όμως κινδυνεύεις από… καταιγισμό πληροφοριών.

Θα πρέπει να κάνεις ενδελεχή έλεγχο τιμών πριν αποφασίσεις ενώ εκτός από την αρχική τιμή θα πρέπει να ερευνάς αν υπάρχουν δασμοί (π.χ. σε αγορά από τις ΗΠΑ) και πόσα είναι τα έξοδα μεταφοράς.

 

 

 

11. Τσέκαρε τις προδιαγραφές του προϊόντος 🏷️

 

Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός και γι’ αυτό θα πρέπει να δείξεις ιδιαίτερη προσοχή στις προδιαγραφές του προϊόντος. Για παράδειγμα, πρέπει να είσαι σίγουρος ότι τα παπούτσια που τόσο καιρό έψαχνες και τελικά τα βρήκες σε αυτή την απίστευτη τιμή είναι τα αυθεντικά.

 

 

12. Μην ξεχνάς τα έξοδα αποστολής 📦

 

Το τελικό κόστος μιας online αγοράς διαμορφώνεται ανάλογα με τα έξοδα αποστολής.

Δώσε προσοχή στο συγκεκριμένο σημείο. Κάποια ηλεκτρονικά καταστήματα έχουν ένα ελάχιστο όριο πάνω από το οποίο η αποστολή γίνεται δωρεάν. Ωστόσο μπορεί να… την πατήσεις αν λ.χ. αγοράσεις ένα προϊόν είναι ακριβώς στο μπάτζετ που ήθελες να διαθέσεις και τελικά η τιμή του ανεβαίνει πολύ με τα μεταφορικά – κυρίως για αγορές από το εξωτερικό.

 

Στην περίπτωση που αλλάξεις γνώμη και θέλεις να επιστρέψεις αυτό που αγόρασες, να θυμάσαι ότι τα έξοδα αποστολής επιβαρύνουν εσένα και όχι τον πωλητή. Επομένως αν η αγορά έχει γίνει π.χ. από την Κίνα υπάρχει περίπτωση το κόστος της επιστροφής να ξεπερνά την αξία του προϊόντος!

 

 

13.  Μάθε τα δικαιώματά σου ⚖️

 

  • Ένα βασικό δικαίωμα που θα πρέπει να έχεις στο μυαλό σου όταν κάνεις αγορές online είναι ότι μπορείς να επιστρέψεις το προϊόν και να πάρεις τα χρήματά σου πίσω. Βασική προϋπόθεση είναι να επικοινωνήσεις με το ηλεκτρονικό κατάστημα εντός 14 ημερών. Παράδειγμα: Αγόρασες ένα ψυγείο από το διαδίκτυο και μέχρι να έρθει άλλαξες γνώμη; Μπορείς να το επιστρέψεις. Απλά γιατί το μετάνιωσες και όχι μόνο όταν είναι ελαττωματικό.

 

  • Αυτό ισχύει από τον Ιούνιο του 2014 (Οδηγία 2011/83/ΕΕ) και για όλους τους πολίτες της ΕΕ. Να θυμάσαι ότι αυτό μπορεί να γίνει χωρίς αιτιολόγηση, δηλώνοντας απλά την επιθυμία σου να επιστραφεί το προϊόν. Εξαιρούνται τα εισιτήρια (π.χ. για μία συναυλία), αναλώσιμα, ψηφιακό περιεχόμενο (επειδή μπορεί να αντιγραφεί) και εξατομικευμένα προϊόντα (ειδικές παραγγελίες). Εξαιρούνται επίσης εμπορεύματα με σύντομα ημερομηνία λήξης και σφραγισμένα εμπορεύματα που δεν είναι κατάλληλα προς επιστροφή για λόγους υγιεινής.

 

  • Αν αντιμετωπίσεις οποιοδήποτε πρόβλημα μπορείς να απευθυνθείς σε κάποια ένωση καταναλωτών, ενώ η αγορά είναι ευρωπαϊκή στο Δίκτυο Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτών (ECC Net). Τα Ευρωπαϊκά Κέντρα Καταναλωτών (π.χ. ΕΚΠΟΙΖΩ στην Αθήνα) θα σου προσφέρουν συμβουλές για να αποφύγεις τις παγίδες των αγορών αλλά και στήριξη στην περίπτωση που έχεις προβλήματα, όπως μία πιθανή διένεξη με τον πωλητή. Ένα παράδειγμα θα μπορούσε να είναι να μη δέχεται την επιστροφή του προϊόντος.

 

 

Αγοράζεις online; Δες τι πρέπει να προσέχεις!